The Menopause Web Reference

Osteoporozie można zapobiegać stosując profilaktykę. Chociaż osteoporoza jest odpowiedzialna za chorobowość jak i nawet śmiertelność, osteoporoza pierwotna nie jest chorobą w prawdziwym rozumieniu tego słowa. Z tego powodu być może już nawet w tym stuleciu będziemy rozpatrywać osteoporozę z punktu widzenia historycznego tak jak obecnie rozpatrujemy krzywicę lub niedobór witaminy D. Osiągnięcie tego celu będzie możliwe w wyniku:

edukacji na temat ważności osiągania maksymalnej masy kostnej przed menopauzą;
wprowadzenia do programu zdrowia publicznego łatwo akceptowanej i taniej metody do zidentyfikowania kobiet z wysokim ryzykiem wystąpienia osteoporozy.

Po spełnieniu tych warunków możliwa będzie profilaktyka osteoporozy. Osteoporoza jest chorobą kości chakateryzującą się niską masą kostną i zaburzeniami mikroarchitektury, co prowadzi do zwiększonej łamliwości kości i w efekcie tego do złamań. Trzy podstawowe czynniki są odpowiedzialne za łamliwość kości:

obniżenie masy kostnej;
uszkodzenie mechanizmu naprawczego mikrouszkodzeń kości;
upadki.

Diagnoza i leczenie osteoporozy wymaga rozpoznania niskiej masy kostnej. Z tego powodu ważne jest rozróżnianie między:

osteopenia: obniżona mas kostna z powodu nieadekwatnej syntezy osteoidu;
osteoporoza: choroba kości charakteryzująca się niską masą kostną i zaburzeniami mikroarchitektury w tkance kostnej prowadząc do zwiększonej łamliwości kości i w efekcie tego do złamań.

Osteopenia jest czynnikiem ryzyka; osteoporoza jest chorobą. Osteoporoza występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn i pojawia się najpierw po menopauzie. Jest częstsza w przypadku rasy kaukaskiej niż czarnej. Uważa się, że masa kostna zależy w 75-85% od siły kości. Najważniejszym celem jest wczesne rozpoznanie osteopenii, przed wystąpieniem menopauzy i starzenia się organizmu Droga do osteoporozy zaczyna się od pierwszej miesiączki i od tego czasu należy mieć świadomość konieczności uzyskania szczytowej masy kostnej oraz unikania czynników ryzyka. W okresie pomenopauzalnym istniejąca osteopenia może prowadzić do osteoporozy. Następujące czynniki mogą zapobiegać osteoporozie:

w okresie przedmenopauzalnym: osiąganie maksymalnej masy kostnej (prewencja pierwotna);
w okresie perimenopauzy: kobiety winny być diagnozowane w kierunku osteopenii;
w okresie pomenopauzalnym: nalezy wprowadzić systematyczna kontrolę oraz rozpocząć działania zmierzające do przeciwdziałania osteoporozie.

Osteoporoza jest fenomenem społecznym; choruje na nią 15-20 milionów kobiet w USA. W dodatku, wiążące się ściśle z osteoporozą złamanie bliższej części kości udowej, powoduje wysokie koszty opieki medycznej. Koszty w przypadku złamania kręgosłupa lub innych miejsc nie są znane. Nie da się również wycenić fizycznych i psychologicznych konsekwencji zniekształceń kręgosłupa i przewlekłego bólu doświadczanego przez kobiety, które nie uskarżają się na inne niż osteoporoza choroby. Z tego punktu widzenia prewencja jest pomocnym i tanim narzędziem w walce z osteoporozą.
Z powodu rozwoju technologii w naszym rozumieniu patogenezy i leczenia osteoporozy wiemy, że:

zawsze jest odpowiednio wcześnie do rozpoczęcia profilaktyki;
- nigdy nie jest za późno do rozpoczęcia leczenia osteopenii i osteoporozy.

Przyjmuje się, że wykonywanie u kobiet bezobjawowych wybranych badań przesiewowych celem ujawnienia niskiej masy kostnej jest mało kosztowne. Nowe metody - usg - są mniej kosztowne i łatwiejsze w użyciu niż densytometry wykorzystujące promieniowanie X; również mogą wcześniej rozpoznawać ubytek kości. Prewencja pierwotna osteoporozy we wczesnym wieku może doprowadzić do poniesienia masy kostnej poprzez:

wysiłek fizyczny;
prawidłowe odżywianie (zawartość wapnia w pożywieniu);
zdrowy styl życia (unikanie: palenia papierosów, alkoholu, siedzącego trybu życia itd);
stosowanie leczenia antyresorbcyjnego - hormonalna terapia zastępcza, preparaty z grupy SERM, bisfosfoniany, preparaty wapnia i witaminy D).

Aktywność metaboliczna kości: Kość należy do tkanek bardzo aktywnych w której stale przebiegają procesy obrotu kostnego. Aktywność tego procesu różni się w zależności od wieku i statusu reprodukcji:

**Aktywność metaboliczna kości w różnym wieku:**
Dzieciństwo:	Kościotworzenie w zakresie okostnej. Macierz rozrasta się powodując zwiększenie rozmiarów kości.
Wiek dojrzewania:	Pojawia się kościotworzenie na powierzchniach śródkostnej i okostnej wraz ze zwiększeniem całkowitej masy kostnej.
Wczesny okres dorosły:	Śródkostny ubytek kostny wzrasta i rozpoczyna się nasilone grubienie okostnej, wskazując rozpoczęcie obniżania się gęstości kosci związane z wiekiem/menopauzą czego wynikiem jest cieńsza śródkostna. Jama szpikowa rozszerza się.

Piśmiennictwo:

Cummings SR, Black DM, Rubin SM. Lifetime risks of hip, Colles', or vertebral fracture and coronary heart disease among white postmenopausal women. Arch Intern Med. 1989;149:2445-2448.
Dempster DW, Lindsay R. Pathogenesis of osteoporosis. Lancet. 1993;341:797-801.
Kanis JA. Osteoporosis and osteopenia. J Bone Miner Res. 1990;5:209-211.
Notelovitz M. Osteoporosis: screening, prevention and management. Fertil Steril. 1993;59:707-725.
Riggs BL, Melton LJ III. Involutional osteoporosis. N Engl J Med. 1986;314:1676-1686.
Tosteson AN, Rosenthal DI, Melton LJ III, Weinstein MC. Cost effectiveness for screening perimenopausal white women for osteoporosis: bone densitometry and hormone replacement therapy. Ann Intern Med. 1990;113:594-603.
Ettinger B, Black DM, Mitlak BH, Knickerbocker RK, et al. Reduction of vertebral fracture risk in postmenopausal women with osteoporosis treated with raloxifene: results from a 3-year randomized clinical trial. Multiple Outcomes of Raloxifene Evaluation (MORE) Investigators. JAMA 1999 Aug 18;282(7):637-45.

[Do Góry]

[Poprzedni Artykuł]

[Następny Artykuł]

Informacje zamieszczane w tym serwisie maja uzupelniac, a nie zastepowac kontakty pomiedzy pacjentem/osoba
korzystajaca z serwisu , a jego/jej dotychczasowym lekarzem.

Strona WOMAN II respektuje ustawe o ochronie danych osobowych - zadne informacje nie sa gromadzone bez wyraznej deklaracji

Na stronach serwisu WOMAN II nie przewidziano mozliwosci reklamowania sie