Menopauza
Przekwitanie
i okres po menopauzie.
Jakość życia
Osteoporoza
Choroby układu
krążenia
Onkologia
Skóra i narządy zmysłu
Życie płciowe
Objawy Psychologiczne
Obecne badania
Kongresy
Powiązania
Linki
Kontakty
|
Menopauza
U kobiet wiek rozrodczy jest ograniczony dwoma głównymi
wydarzeniami: pierwszą miesiączką i menopauzą. Tradycyjnie
menopauzę definiuje się jako czas wystąpienia ostatniego
krwawienia miesięcznego w życiu kobiety. W większości
rozwiniętych państw, naturalna menopauza występuje przeciętnie
około 51 roku życia, ale jest duża różnorodność w
czasie jej wystąpienia (średni wiek 51 lat; zakres: 39-59
lat). Menopauza i ostatni cykl owulacyjny w wielu przypadkach
nie są równoczesne. Chociaż często występuje menopauza w
57 i późniejszych latach życia, wiek w jakim najstarsza
kobieta w sposób naturalny zaszła w ciążę wynosi 56 lat
(Księga Rekordów Guinessa). Z definicji, menopauza występująca
przed 40 rokiem życia jest nazywana przedwczesną. Dzisiaj używa
się także określenia przedwczesna niedomoga jajników (PNJ).
Częstość przedwczesnej menopauzy szacuje się na około 1%.
Typowo wiek menopauzy szacuje się retrospektywnie po upływie
pełnego roku bez krwawień. U kobiet w pobliżu 50 roku życia
okresy wtórnego braku miesiączki krótsze niż 12 m-cy nie
gwarantują wystąpienia menopauzy. Chociaż kryterium "1
roku bez krwawień" wydaje się być prymitywne inne
metody wczesnego rozpoznania menopauzy są mniej dokładne.
Należy pamiętać, że wysokie wartości FSH i LH oraz silne
objawy naczynioruchowe mogą być obecne na długo przed
menopauzą, podczas gdy nawet biopsja jajników bez
potwierdzenia obecności pęcherzyków daje wynik fałszywie
negatywny. W niektórych przypadkach może być trudno ustalić
dokładnie moment menopauzy, na przykład po histerektomii
(usunięciu macicy) lub w przypadku stosowania doustnych środków
antykoncepcyjnych.
Okres po menopauzie (postmenopauza)
Postmenopauza jest okresem życia po ostatnim krwawieniu miesięcznym.
W coraz większym stopniu termin postmenopauza jest używany w
znaczeniach różnych od oryginalnego. Termin menopauza bywa
odnoszony do całego okresu pomenopauzalnego i dlatego jest
synonimem terminu postmenopauzy. Światowa Organizacja Zdrowia
(WHO) definiuje jako stałe ustanie miesiączkowania wynikające
z utraty aktywności pęcherzyków jajnikowych. Wczesna
menopauza jest terminem używanym czasem dla zaznaczenia
pierwszych kilku lat bezpośrednio po menopauzie, w których
może być jeszcze zaznaczona endogenna aktywność estradiolu.
Późna menopauza odnosi się do okresu późniejszego.
Perimenopauza
Perimenopauza to okres czasu wokół menopauzy, w którym występują
zaznaczone zmiany krwawień miesięcznych, często w połączeniu
z objawami naczynioruchowymi i gdy nie wystąpił okres 12
kolejnych miesięcy bez krwawień. Średnia długość
perimenopauzy to 4-5 lat (zakres: 1-9 lat).
Przekwitanie
Termin przekwiatnie odnosi się do okresu przechodzenia
menopauzy. W tym czasie zachodzi wiele głębokich zmian w życiu
kobiety (Tabela II). Wiele z nich, ale nie wszystkie są bezpośrednio
uzależnione od procesu starzenia się jajników. Zmiany
cielesne i wahania nastroju są przeplatane zmianami w
rodzinie i otoczeniu społecznym. Wszystkie te czynniki razem
wzięte mogą mieć głęboki wpływ na funkcjonowanie
psycho-społeczne i ogólne samopoczucie kobiet w okresie
przekwitania. Występuje duża różnorodność dolegliwości
i objawów zarówno pomiędzy różnymi kulturami jak też
wewnątrz kultur. W naszych zachodnich społeczeństwach dla
wielu kobiet doświadczenie menopauzy z przemijającymi
objawami klimakterycznymi są minimalne, dla innych mają duże
znaczenie. Kobiety klimakteryczne i perimenopauzalne nie
powinny być traktowane jako grupa jednorodna.
| Tabela
II Przekwitanie: okres przejścia z płodności do bezpłodności |
| |
przechodzenie
z |
przez |
do |
| zdolności
rozrodcze |
płodność |
niepełna
płodność |
niepłodność |
| wytwarzanie
pęcherzyków jajnikowych |
regularne
rekrutacja i dojrzewanie |
przyspieszona
utrata pęcherzyków po 38. roku życia |
całkowity
brak pęcherzyków |
| cykle
miesięczne |
owulacyjne |
częściej
nieowulacyjne z niedoborem fazy lutealnej |
nieowulacyjne |
|
krwawienia miesięczne |
regularne |
początkowo skrócenie cykli, potem dłuższe
nieregularne cykle |
brak miesiączki |
|
profil hormonalny |
owulacyjny profil cykli |
zwiększenie FSH we wczesnej fazie
folikularnej, często niskie stężenie progesteronu w
drugiej połowie cyklu, zmniejszenie wydzielania
inhibiny, stabilne przez długi czas stężenia LH, E2 i
androgenów |
stan hipogona- dotropizmu, hipo- estrogenizmu,
z niskimi stężeniami androgenów i niewy- krywalnymi
inhibiny |
|
potrzeby, skargi i zagrożenia |
potrzeba antykoncepcji |
potrzeba antykoncepcji i objawy
klimakteryczne |
zwiększone zagrożenie osteoporozą i
chorobami układu krążenia |
|
życie rodzinne |
aktywne życie rodzinne, kariera zawodowa |
sytuacja
"pustego gniazda", kryzys wieku średniego |
reorientacja, reintegracja |
|