O menopauzie
Utrzymanie zdrowia
Słownik
Częste Pytania
Pomocne badania
Pomocne leczenie
Uaktualnienia
Linki
Kontakty
|
|
|
Kiedy
należy zamienić stosowanie doustnej antykoncepcji
(DA) na hormonalną terapię zastępczą (HTZ)
?
Pytanie: Ponieważ stosowanie doustnej
antykoncepcji u kobiet perimenopauzalnych jest stosunkowo częste
zarówno w celu regulacji nieregularnych krwawień miesięcznych
jak i z powodu samej antykoncepcji, powstaje pytanie: kiedy
należy zmienić doustną antykoncepcję (DA)
na hormonalną terapię zastępczą (HTZ)?
Odpowiedź: Kobieta, która stosuje typową
doustną antykoncepcję (DA) zażywa w jednej
tabletce 2 hormony: progestagen (który działa
antykoncepcyjnie) i estrogen (który redukuje uboczne efekty
progestagenu). Kobieta, która stosuje HTZ z powodu skarg
typowych dla okresu menopauzy zażywa również pewien
rodzaj estrogenu oraz, jeśli posiada macicę, pewien
rodzaj progestagenu - celem profilaktyki rozrostu błony
śluzowej endometrium. Obie opisane powyżej kobiety
zażywają tabletki o różnych dawkach hormonów.
Tabletki DA zawierają wyższe dawki hormonów niż
te, które są stosowane w menopauzie. Wysoka dawka
potrzebna jest do skutecznej ochrony przeciwko niechcianej ciąży.
Jeśli nie jest to konieczne - kobiety nie powinny
kontynuować przyjmowania wysokich dawek hormonów, czyli
DA. Jeśli kobieta nie współżyje - może
bez obaw zmienić tabletki DA na HTZ czyli zmniejszyć
dawki hormonów. Inne kobiety, które dalej prowadzą
życie płciowe powinny mieć wykonane badania, które
potwierdzą czy są w okresie menopauzy. Kobiety nie
stosujące DA mają świadomość kiedy
nastąpiła ich ostatnia naturalna miesiączka w
życiu czyli menopauza; przyjmuje się, że 12
miesięczny brak miesiączki oznacza menopauzę.
Kobiety, które stosują DA - mają krwawienia miesięczne.
Dla potwierdzenia obecności menopauzy u tych kobiet
sugeruje się wykonanie badania hormonu FSH przy końcu
tygodnia bez przyjmowania tabletek (tj z reguły - po 21
dniach stosowania 1x1 tabletki DA dziennie, następuje 1
tydzień przerwy i po koniec tego tygodnia należy
wykonać badanie). FSH powinno wzrastać u kobiet
menopauzalnych z powodu zwiększonego wydzielania przez
przysadkę mózgową FSH, co nie ma odzwierciedlenia w
stymulacji jajnika do owulacji. Potwierdzają to niektóre
dane literaturowe. W pewnym przeprowadzonym badaniu klinicznym
mierzono stężenie hormonów w 4 różnych
wiekowo grupach na początku i na końcu tygodnia bez
tabletek. Wykonanie badania tylko jednego hormonu - albo
estradiolu albo FSH - nie identyfikowały prawidłowo
wszystkich kobiet menopauzalnych. U pewnej grupy kobiet w
menopauzie nie obserwuje się spodziewanego wzrostu FSH.
Wobec powyższego sugeruje się zaprzestanie
stosowania DA na 1 - 2 tygodnie, potem badanie stężenia
obu hormonów: FSH i estradiolu.
Zależność
między menopauzą, chandrą menopauzalną a
depresją jako chorobą
Pytanie: Jestem zakłopotana. Ostatnio słyszałam,
że menopauza nie prowadzi do depresji, ale wiele kobiet
podczas okresu perimenopauzy wygląda na depresyjne i
podają obecność zmiennych nastrojów. Proszę
o wytłumaczenie.
Odpowiedź: Nieporozumienie wynika z faktu, że
termin "depresja" stosuje się zarówno do
objawu, nastroju jak i choroby (zespołu). Depresja jako
choroba charakteryzuje się trwającym dłużej
niż 2 tygodnie obniżonym nastrojem, czemu towarzyszą
następujące objawy: zaburzenia snu, zaburzenia
przyjmowania pokarmu, koncentracji i pamięci, pojawienie
się myśli samobójczych, brak radości, zwiększone
zmęczenie, poczucie niskiej własnej wartości i
poczucie winy. Jeśli taki stan nie trwa stale, a pojawiają
się okresy podczas których osoba czuje się
nieadekwatnie do sytuacji wspaniale i imponująco, możemy
mieć do czynienia z chorobą dwubiegunową
maniakalno - depresyjną. Odpowiadając na Pani
pytanie - nie ma związku między zespołem
depresyjnym a menopauzą.
Pytanie: Czy kobiety częściej doświadczają
depresji niż mężczyźni ? Czy kobiety
menopauzalne częściej zapadają na depresję
?
Odpowiedź: Tak, kobiety około
2 x częściej niż mężczyźni doświadczają
depresji w czasie od okresu dojrzewania do wieku około 50
lat. Ta reguła powtarza się we wszystkich
populacjach. Jest to związane z czynnikami genetycznymi,
cyklami miesięcznymi oraz czynnikami psychologicznymi
(takimi jak np wykorzystywanie w dzieciństwie), które wpływają
na kobiety stresogennie. Podczas menopauzy kiedy stężenie
hormonów płciowych obniża się kobiety mogą
doświadczać objawów depresyjnych. Kobiety
menopauzalne mogą być bardziej drażliwe, podawać
bóle głowy, labilność emocjonalną nawet
jeśli w przeszłości nie rozpoznawano u nich
choroby depresyjnej. Najlepszą pomocą w zrozumieniu
tego aspektu menopauzy jest dokładne zapisywanie daty
krwawienia miesięcznego oraz jego jakości. Depresja
może pojawić się w w młodym wieku, kiedy
kobiety stają się matkami lub uskarżają się
na zespół napięcia przedmiesiączkowego.
Pytanie:
Kiedy moja mama przechodziła okres menopauzy miała
depresję oraz często się irytowała. Czy
mnie to też czeka ?
Odpowiedź: Niekoniecznie. Twoje
nastawienie, że tak może być, może sprawić,
że tak faktycznie będzie. Ale jeśli będziesz
stosować odpowiednią dietę, ćwiczenia
fizyczne, należeć do grup wsparcia i mieć
przyjaciół, którzy stanowią oparcie emocjonalne to
z pewnością ten trudny okres przeżyjesz łatwiej.
Nieprawidłowe
krwawienia miesięczne u kobiet perimenopauzalnych
Pytanie: U kobiet
perimenopauzalnych regularność i jakość
krwawień miesięcznych bywa nieprawidłowa. Jakie
symptomy wskazują, że należy zwrócić na
to szczególną uwagę ?
Odpowiedź: Zmiana w regularności cykli
miesięcznych w okresie przed menopauzą jest bardzo
częsta. Długo trwająca miesiączka, niezależnie
od tego czy jest obfita czy nie, ale występująca
szybciej niż dotychczas - nie jest prawidłowa. Aby
zrozumieć zmiany występujące w krwawieniu miesięcznym
należy wiedzieć o kilku sprawach. Po pierwsze, większość
kobiet w okresie perimenopauzy doświadcza zmian w
regularności i jakości krwawień miesięcznych.
Oczywiście istnieją takie kobiety, które mają
ostatnią regularną miesiączkę w życiu
i na tym koniec. Jednak takie kobiety są raczej wyjątkiem
niż regułą. Po drugie, zmiany dotyczą długości
trwania przerwy między miesiączkami i zmianami w
jakości krwawienia. Podczas gdy wcześniej kobiety
zwykłe były mawiać "mam miesiączkę
jak w zegarku", w okresie perimenopauzy krwawienia są
mniej przewidywalne. To jest pewna reguła w
perimenopauzie i trzeba być przygotowanym na wystąpienie
miesiączki praktycznie w każdym czasie. Często
występują miesiączki bardziej obfite oraz
pojawiają się skrzepy krwi. Nawet te zmiany w
krwawieniu są prawidłowe jeśli pojawiają
się przez krótki czas. Podczas prawidłowych
regularnych miesiączek w latach reprodukcji, część
krwi miesięcznej jest resorbowana, co oznacza, że
nie opuszcza macicy. Z tego powodu utrata krwi wynosi około
50 ml. U kobiet, które podają bardziej obfite krwawienia
ze skrzepami ta utrata krwi jest większa. U kobiet, u których
krwawienie jest bardzo ciężkie mogą spodziewać
się utarty krwi 5 - 10 razy większej. Jeśli
bardzo obfite krwawienia występują od dłuższego
czasu a okres między krwawieniami jest krótki - jest to
nieprawidłowość. Samo obfite krwawienie nie
oznacza choroby. Oznacza tylko tyle, że więcej krwi
jest usuwana z organizmu niż resorbowana. Wskazania są
następujące: krwawienia trwają dłużej
niż 2 tygodnie - idź do lekarza. Jeśli masz
obfite miesiączki a czas między krwawieniami jest krótki
(2 tygodnie lub krócej) - idź do lekarza. Ciężkie
i/lub przedłużone krwawienie może powodować
anemię, która prowadzi do zmęczenia i dolegliwości
ze strony układu sercowo-naczyniowego; należy
zastosować preparaty żelaza pod kontrolą
lekarza.
Ryzyko wystąpienia
raka okrężnicy
Pytanie: Jestem
zaniepokojona możliwością wystąpienia u
mnie raka okrężnicy. W mojej rodzinie jest często
występujący nowotwór. Czy i jak mogę temu
zapobiec ?
Odpowiedź: Spytaj swojego
lekarza o badania przesiewowe - badanie kału w kierunku
krwi utajonej. Następną procedurą jest
wykonanie sigmoidoskopii. Znanych jest wiele czynników
stosowanych w profilaktyce raka okrężnicy. Kobiety,
które przyjmują estrogenową terapię zastępczą
mają niższe ryzyko wystąpienia raka okrężnicy
o 20-35%. Ta profilaktyka trwa tylko tak długo, jak długo
stosowane są estrogeny. Długoterminowe przyjmowanie
preparatów wielowitaminowych zawierających kwas foliowy
związane jest z 75% obniżeniem ryzyka wystąpienia
raka okrężnicy po 15 latach jego stosowania.
Witaminy A, C i E podobnie jak wapń są również
związane z obniżeniem ryzyka wystąpienia raka
okrężnicy. Inne pomocne działania to niepalenie
tytoniu, spożywanie diety bogatej w błonnik, niskie
spożycie czerwonego mięsa, oraz regularny wysiłek
fizyczny.
Ryzyko
wystąpienia raka piersi
Pytanie:
Obawiam się zachorowania na raka piersi. Chciałabym
wiedzieć czy stosowanie hormonalnej terapii zastępczej
(HTZ) lub estrogenowej terapii zastępczej (ETZ) powoduje
wzrost ryzyka wystąpienia raka piersi ?
Odpowiedź: Pewne naukowe badania
sugerują niewielki wzrost występowania raka piersi u
kobiet stosujących wysokie dawki estrogenów przez długi
czas. W profilaktyce proponuje się regularne badanie
piersi przez profesjonalnie przeszkoloną osobę oraz
samobadanie. Dotyczy to wszystkich kobiet, nie tylko stosujących
HTZ. W 2005 r. badacze podsumują 10 letnie badania
kliniczne obejmujące 25 tys. kobiet podzielonych na 2
grupy - jedna grupa zażywa HTZ lub ETZ, a druga grupa
stosuje placebo. Badania te powinny dać jasną
odpowiedź na temat potencjalnego ryzyka wystąpienia
raka piersi związanego ze stosowaniem HTZ. W przypadku
decyzji o rozpoczęciu leczenia hormonalnego - problem
ryzyka wystąpienia raka piersi powinien być
dyskutowany indywidualnie przez lekarza z zainteresowaną
pacjentką.
Uderzenia
gorąca
Pytanie: Jak
mogę walczyć z uderzeniami gorąca ?
Odpowiedź: Stosowanie estrogenów
jest najlepszą terapią usuwającą objawy
okresu menopauzy włączając w to uderzenia gorąca
i nocne poty. Jeśli nie możesz stosować
estrogenów z powodów zdrowotnych (które ustalił
lekarz), lekiem który może zredukować uderzenia gorąca
jest lek na nadciśnienie tętnicze - klonidyna. Ale
klonidyna może powodować objawy uboczne, takie jak:
zmęczenie i zawroty głowy. Łagodnie działające
preparaty uspokajające takie jak: beladonna, ergotamina,
fenobarbital są również czasem używane w
leczeniu objawów menopauzy, także uderzenia gorąca,
pocenie się, zaburzenia snu. Leki te są skuteczne u
połowy kobiet, które je zażywają.
Wygląd
zewnętrzny
Pytanie: Jak
hormony wpływają na wzrost włosów?
Odpowiedź: Zmiana jak następuje
w produkcji hormonów płciowych żeńskich i męskich
może wpływać na wzrost włosów. Relatywny
wzrost stężenia hormonów męskich w Twoim
organizmie i obniżenie estrogenów może powodować,
że niewielkie, delikatne włosy na Twojej twarzy i tułowiu
staną się ciemniejsze i twardsze. Zażywając
estrogeny możesz to działanie zmniejszyć.
Oczywiście zbędne owłosienie można usunąć
stosując np kremy depilujące lub elektrolizę.
Niektóre kobiety w okresie menopauzy obserwują
scienczenie włosów szczególnie na głowie i na wzgórku
łonowym. Proces cienczenia można zmniejszyć
poprzez zażywanie HTZ.
Pytanie: Czy
stosowanie estrogenów zapobiega powstawaniu zmarszczek?
Odpowiedź: Chociaż starzenie
się skóry w większości zależy od działania
promieni słonecznych, obniżająca się
produkcja estrogenów podczas menopauzy może powodować
scienczenie skóry i utratę elastyczności. Oba te
zjawiska wpływają na powstawanie zmarszczek. Twój
organizm produkuje również mniej kolagenu, głównego
białka skóry. Kolagen nie może być odbudowany
przez stosowanie kremów, a iniekcje z kolagenu dają
jedynie przejściowy efekt. Stosując estrogenową
terapię zastępczą pomagamy utrzymać
odpowiedni poziom kolagenu oraz grubość skóry. Z
powodu wieku skóra staje się bardziej delikatna,
bardziej wrażliwa na działanie promieni słonecznych.
Bardzo ważne jest używanie kremów do opalania z
filtrem i nie wychodzenie na słońce w godzinach od
10-15.
|
|
