O menopauzie
Co to jest menopauza?
Objawy kliniczne
Kości , stawy i osteoporoza
Narząd rodny
i nietrzymanie moczu
Serce i układ krążenia
Mózg
Nowotwory
Troska o zdrowie
Twój Lekarz
Psychologia
Życie płciowe
Utrzymanie zdrowia
Słownik
Częste Pytania
Pomocne badania
Pomocne leczenie
Uaktualnienia
Linki
Kontakty
|
STARZENIE SIĘ MòZGU I CHOROBA ALZHEIMERA
Autor:
Alessandra Graziottin
Gynaecologist
Aktualizacja: 22/10/2002
"TAJEMNICZE MOTYLE DUSZY"
"Moja matka miała chorobę Alzheimera. Kochałam ją tak głęboko, że niszczącym było widzieć ją tonącą każdego dnia coraz
głębiej i głębiej w zapominanie bez imienia, w pustynię bez kwiatów, bez emocji, bez dni. Straszne było stwierdzenie, że mnie nie rozpoznała, moje uczucia były tak silne, moja nadzieja, że coś pozwoli zwrócić mi ją z powrotem: może uśmiech, albo czasem mój głos. Spoglądałam na nią z uczuciem i troską, przekonana, że miłość może mieć zdolność przebudzenia jej, wyjścia z tej przeklętej mgły, która paraliżowała jej mózg.
Jednak nie byłam w stanie tego zrobić.
Upłynęły dwa lata od kiedy umarła. Stopniowo nurtuje mnie inne zmartwienie. Zdałam sobie sprawę z tego, że tracę pamięć. Mam trudności z zapamiętywaniem nazwisk, również zauważaniem rzeczy. Jestem wystraszona że gubię się w tej samej mgle. … Pewnego razu, doktorze, wspomniał Pan, że estrogeny mogą pomóc utrzymać młodość mózgu. Może mi Pan powiedzieć coś więcej ? Mam 58 lat, jestem 6 lat po menopauzie, dotychczas nie stosowałam z tego powodu żadnego leczenia. Czy może mi Pan powiedzieć, czy jest jakaś nadzieja na przeciwstawienie się tej chorobie."
Cecylia
CO TO JEST CHOROBA ALZHEIMERA ?
· To jest degeneracyjna choroba mózgu
· Charakteryzuje się stopniową utratą pamięci, zmianą osobowości i zaburzeniami zachowania się
JAK WIELE OSòB JEST NIĄ DOTKNIETYCH ?
· W USA 10% populacji powyżej 65 roku życia cierpi na demencję starczą
· W 70% tych przypadków przyczyną problemu jest choroba Alzheimera
JAK MOŻESZ POZNAĆ CZY CHORUJESZ NA TĘ CHOROBĘ ?
Pierwszymi "podejrzanymi" objawami są :
· Utrata pamięci niedawnych wydarzeń
· Trudność w zrozumieniu sensu sytuacji
· Łatwość zagubienia się w czasie i przestrzeni.
Późniejszymi objawami są :
· Utrata pamięci z przeszłości
· Zmniejszenie zainteresowania samopoczuciem innych osób i higieną osobistą
· Niepowściągliwość
DLACZEGO UTRATA PAMIĘCI TAK NISZCZY TWOJĄ OSOBOWOŚĆ ?
· Pamięć pomaga nam utrzymać mimo upływu czasu swoje "Ja"
· Pomaga nam poznać kim jesteśmy, gdzie jesteśmy, kto jest ważny dla nas
· Daje nam sens naszego istnienia
· Tracić pamięć oznacza tracić samych siebie, zwracać naszą egzystencję na epizody, z których żaden nie wiąże się z poprzednimi
· Utrata pamięci staje się filmem, w którym każde ujęcie jest odcięte od pozostałych
· Pamięć pozwala nam poznać sens przeszłości, teraźniejszości i przyszłości
CZY CHORE OSOBY ZDAJĄ SOBIE Z TEGO SPRAWĘ ?
· Na początku "Tak"
· Później trudno jest ustalić jaki rodzaj świadomości pozostaje. Być może zdolność spostrzegania innych osób na odległość.
· Z rozpaczą, czasem rozpoznają coś znanego sobie - zapach perfumy, ton głosu,
uśmiech
· Niestety ta choroba jest również straszna dla członków rodziny, szczególnie wtedy, gdy kochana osoba ich nie rozpoznaje
· Trudne cechy osobowości i zachowania często zmuszają do instytucjonalizacji tych biednych ludzi - tracą swoje przeznaczenie. To zwykle przyspiesza pogorszenie się choroby, do punktu gdy nawet własne odbicie w lustrze przeraża ich
JAK MOŻEMY POPRZEĆ FAKT ŻE ESTROGENY MOGĄ CHRONIĆ NAS PRZED TĄ CHOROBĄ ?
· Częstość choroby zwiększa się bardziej u kobiet po 65 roku życia niż u mężczyzn
· Zależnie od wieku kobiety sĄ dotknięte chorobĄ 1.5 -3 razy częściej niż mężczyźni
· Kobiety, które przeszły zawał serca sĄ zagrożone demencjĄ 5 razy bardziej od pozostałych kobiet : to wynika z faktu, że obie choroby ulegajĄ pogorszeniu z powodu braku estrogenów
· Szczupłe kobiety sĄ bardziej zagrożone. Wynika to z większego wytwarzania w tkance tłuszczowej dobrze zbudowanych kobiet estrogenów "chroniĄcych" mózg
· Bezpośrednia obserwacja wskazuje, że estrogeny podawane kobietom po menopauzie zmniejszajĄ zagrożenie chorobĄ Alzheimera o 40% jak wykazano w badaniu epidemiologicznym przeprowadzonym przez Ann Lia Paganini - Hill (USA)
DLACZEGO ESTROGENY MAJĄ DZIAŁANIE OCHRONNE ?
· Te hormony stanowiĄ silne czynniki odżywcze dla komórek nerwowych
· DodajĄ "neuroplastyczność", to znaczy zdolność naprawczĄ naszego układu nerwowego
· Ramon y Cajal, wielki anatom hiszpański, nominowany do Nagrody Nobla na poczĄtku ubiegłego wieku, odkrył neurony pod mikroskopem nazywajĄc je "tajemniczymi motylami duszy". Estrogeny odżywiajĄ te motyle, sprawiajĄ że latajĄ, utrzymujĄ świeżość myśli i pamięci tak długo jak to możliwe, zarówno w warunkach normalnego starzenia się i u nie będĄcych zagrożonych chorobĄ Alzheimera.
CZY CHOROBA ALZHEIMERA JEST GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, JAKI MOŻE BYĆ KORZYSTNY WPŁYW ESTROGENòW ?
· Estrogeny nie mogĄ zmieniać genów, ale mogĄ zmieniać sposób w jaki te "chore" geny wykazujĄ swoje defekty
· Posiadanie genów określonej choroby nie oznacza definitywnie, że choroba się ujawni. Ekspresja tych genów zależy od wielu czynników zarówno pochodzĄcych z jak i spoza organizmu. W przypadku choroby Alzheimera, estrogeny mogĄ być czynnikiem ochronnym przed rozwojem choroby
CZY SĄ INNE CZYNNIKI MOGĄCE PRZYSPIESZYĆ ROZWòJ TEJ CHOROBY ?
· Samotność, np. utrata bodźców emocjonalnych i czułości
· Utrata "sensu" życia może przyspieszyć sposób w jaki osoba "poddaje się" chorobie, i oddalenie się od przywiĄzania do innych i ewentualnie samego siebie
CZY INNE TYPY DEMENCJI NIE SĄ DZIEDZICZNE JAK CHOROBA ALZHEIMERA ?
· Tak. W tych sytuacjach jest więcej nadziei : nie każda utrata pamięci wiedzie do demencji, i nie każda demencja jest typowa dla choroby Alzheimera, która jest dziedziczna
· Znane sĄ również tak zwane "pseudodemencje depresyjne", w których dramatyczna utrata pamięci i zwiĄzków z innymi, wynikajĄ z głębokiej depresji
· W takich przypadkach istotna jest dokładna diagnostyka różnicowa przez kompetentnego psychiatrę, terapia przeciwdepresyjna i możliwie równoległa psychoterapia
· W przypadku Cecylii, będĄcej w depresji po śmierci matki, utrata pamięci mogła być spowodowana nie tylko starzeniem ale także depresjĄ
· Głęboka depresja zmienia charakter snu, szczególnie fazy "REM" która odpowiada marzeniom sennym. To jest zasadnicza faza, w której pamięć wydarzeń z dnia jest w jakiś sposób stale biochemicznie archiwizowana jako podstawa do długotrwałej pamięci
· Z tego powodu dobry sen jest ważny dla pamięci i optymalnej czynności psychicznej
· Innymi przyczynami pogorszenia czynności mózgowia nie zwiĄzanymi z chorobĄ Alzheimer's sĄ miażdżyca spowodowana nadmiarem cholesterolu, niedobór witaminy B12 i niedoczynność tarczycy
JAKIE PRAKTYCZNE RADY NALEŻY PRZESTRZEGAĆ, INNE NIŻ DOKŁADNA ANALIZA "TYPU" UTRATY PAMIĘCI I STOSUJĄC HORMONALNĄ
TERAPIĘ ZASTĘPCZĄ ?
· Nie słuchać tak zwanych "negatywnych proroctw" które mogĄ stać się prawdziwe
· Nie skazywać siebie na "pełne zapomnienia" przeznaczenie
· Starzeć się mentalnie w najlepszy możliwy sposób, złotĄ regułĄ jest próbować wrócić do życia z radościĄ i entuzjazmem
· Być zdolnym powiedzieć, jak wielki obraz Goyi : "Aun aprendo, uczę się znowu". Uczyć się, interesować się światem wokół, cieszyć się czytaniem ksiĄżek, wzbogacać specyficznĄ wiedzę, jak nauka nowego języka, hobby, lub rozwijać umiejętności dotychczas nie kultywowane, utrzymywanie licznych kontaktów z rodzinĄ i przyjaciółmi jest najlepszym sposobem ćwiczenia mózgu, pamięci, i przyjemnościĄ życia.
PIŚMIENNICTWO
Birge S.J. The role of oestrogens deficiency in the aging of central ner vous system in Lobo R.A. (Ed.) "Treatment of postmenopausal women: basic and clinical aspects" new York, Raven Press, 15157, 1994
Bloom, F.E., Kupfer, D. Psychopharmacology, New York: Raven Press, 1995 Graziottin A. Estrogeni, funzioni psichiche e organi di senso, Milano: Societa Italiana del Pavimento Pelvico Ed,1999
Plouffe L. Simon JA Androgen Effects on the Central Nervous System in the postmenopausal woman,Seminars in Reproductive Endocrinology, 16,2, 135-143, 1998,
Rubinow, D.R., Schmidt, P.J. Androgens, brain and behaviour. Am. J. Psychiatry, 153, 8, 974-984, 1996,
Sands, R., Studd, J.. Exogenous androgens in postmenopausal women. Am. J. Med., 98 (1A), 76 - 79, Jan. 16, 1995
Copyright © Alessandra Graziottin 2002
|
