• Kampjun tal-endometrijum  (Sinjura B. Phipps )
• Smear `ervikali  (Sinjura B. Phipps )

Awtur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Rivedut l-a]]ar: 24/02/2003

{bir ta' kampjun tat-tessut li jiksi l-[uf minn [ewwa b'mod 'ag]mi' jew a]jar mhux ta]t gwida viswali.

• Kif issir biopsija endimetrijali
• G]an tal-biopsija endometrijali
• Informazzjoni miksuba minn din il-pro`edura

Kif issir biopsija endimetrijali

Il-mara tne]]I l-]wejje[ mill-parti t'isfel ta'[isimha, tilbes [agaga u timtedt fuq daharha fuq is-sodda tal-e\aminazzjoni. Tista' tkun mitluba li tg]olli ri[lejha fuq supporti jew vireg. Strument imsejja] spekulum ikun imda]]al fil-va[ina, l-]itan tal-va[ina jkunu separati b'[entilezza sabiex l-g]onq tal-[uf ikun jista' jidher (ara fig. 1). L-pipetta jew o[[ett g]at-te]id tal-biopsija mill-kisja tal-[uf (l-endimetrijum), ji[i mda]]al fil-[uf mill-g]onq tal-[uf. Bi``a \g]ira tal-kisja ta'[ewwa tal-[uf titie]ed permezz tal-pipetta. Il-pipetta imbg]ad titne]]a u l-bi``a tessut li tkun ite]det titpo[[a f'kontenitur g]all-kampjuni u tintbg]at g]all-anali\i fil-laboratorju. L-ispekulum jitne]]a u l-pro`edura tkun lesta.

Il-pro`edura tista' tkun asso`jata ma' skonfort minimu. Dan jista' jkun dovut g]all-istress psikolo[iku li [ej mill-fatt li din il-pro`edura titqies b]ala imbarazzanti, kif ukoll min]abba l-ansjeta ta' x'jista' jkun ir-ri\ultat. Il-moviment tal-pipetta [ol-kanal tal-g]onq tal-[uf u te]id ta'biopsija jistg]u iwasslu g]al u[ieg] b]al tal-period jew bug]awwie[. Kull skonfort li jin]ass jg]addi malajr hekk kif tispi``a il-pro`edura.



Figure 1

G]an tal-biopsija endometrijali

Biopsija endometrijali hi e\ami li jikumplimenta l-iskann tal-ultrasound, spe`jalment jekk l-skann ikun wera li l-kisja ta' [ewwa tal-[uf hi e]xen minn dik mistennija. Il-]xuna l-kisja ta' [ewwa tal-[uf te]tie[ ti[i klassifikata jekk hix rispons normali mill-istimulazzjoni tal-ormoni, jew jekk hix ri\ultat ta' tibdil abnormali ta'`elloli, li persenta[[ \g]ir jistg]u ikunu kan`eru\i.

Informazzjoni miksuba minn din il-pro`edura





Figure 2 - Normal cells





Figure 3 - Abnormal cells

Awtur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Rivedut l-a]]ar: 24/02/2003

It-te]id ta'kampjun ta'`elloli mill-g]onq tal-[uf li huma mibg]uta fil-laboratorju g]all-anali\i dettaljata. Din l-investigazzjoni hi w\ata spe`ifikament biex ji[u identifikati `elloli tal-kan`er, g]alkemm abnormalitajiet ta`-`elloli o]ra u nfezzjonijiet ji[u wkoll djanjosati frekwentament.

• Twettiq ta'smear `ervikali
• Informazzjoni miksuba minn din il-pro`edura

Twettiq ta'smear `ervikali

Il-mara tne]]I l-]wejje[ mill-parti t'isfel ta'[isimha, tilbes [agaga u timtedt fuq is-sodda tal-e\aminazjoni fuq daharha. Hi mitluba ttellg]a rkuptejha l'fuq, tpo[[i g]erqbejha flimkien u t]alli saqajha mistrie]a. Alternattivament jiddependi fuq il-fa`ilitajiet fil-kamra tal-e\ami, hi tista' tkun mitluba ttellg]a saqaj]a fuq supporti jew vire[. Strument imsejja] spekulum ikun imda]]al fil-va[ina, dan imbag]ad jippermetti l-]itan tal-va[ina li jkunu miftu]a b'[entilezza ]alli l-g]onq tal-[uf (`ervi`I) jkunu jista' jidher. ~elloli mill-g]onq tal-[uf huma mi[bura bl-u\u jew ta'spatula tal-injam jew swab (ara fig. 4). Dawn i`-`elloli huma mbag]ad trasferiti fuq ][ie[a , ta]lita li tiffissa dawn i`-`elloli hi mi\juda qabel il-][ie[a ti[i mibg]uta fil-laboratorju g]all-pro`essar. L-spekulum ji[i mne]]i u l-pro`edura tkun lesta. Din il-pro`edura hi [eneralment ming]ajr u[ieg], g]alkemm xi drabi ikun hemm skonfort asso`jat mall-presenza tal-spekulum fil-va[ina.



Figure 4

NB f'mara wara l-menopawsa din il-pro`edura tista' tkun ta'iktar skonfort min]abba deterjorazzjoni [enerali fi`-celloli tal-va[ina la darba l-livelli tal-estro[enu jkunu spi``aw. G]al din ir-ra[uni il-pro`edura tista' wkoll tikkaw\a xi tnixxija tad-demm mill-va[ina. Il-pro`edura tista' wkoll tkun inqas ta' su``ess f'dan il-grupp tan-nisa, g]al darb'o]ra min]abba l-assenza t'estro[enu, li jirri\ulta f'numru inqas ta'`elloli `ervikali g]ad-disposizzjoni biex jittie]du b]ala kampjun.

Informazzjoni miksuba minn din il-pro`edura

L-uniku g]an ta' din il-pro`edura hu li jidentifika tibdil mhux normali fi`-`elloli, spe`jalment dawk it-tibdil ta'qabel il-kan`er jew fejn il-kan`er hu pre\enti.



Figura 5 - Atrofija va[inali

Fuq in-na]a xellugija ta'Figura 5: Qabel il-menopawsa - `elloli va[inali huma kbar u `atti b'nukleji \g]ar