 Fuq il-Menopawsa
Kif I\om sa]]tek
{lossarju
FAQ
Eamijiet utili
 Eamijiet tad-demm u Pressjoni
Skann tal-g]adam
Is-sider
Skann u Eami tal-Pelvi
Smear test
Terapiji ta' g]ajnuna
A[[ornamenti
kuntatti
Ikkuntatjana
|
E\ami tal-pelvi
Awtur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Rivedut l-a]]ar: 24/02/2003
E\ami interna li jista' jitwettaq minn kirurgu u timmira biex ikun a``ertat mill-bidu l-istat tal-organi tal-pelvi, i.e. il-posizzjoni, qies u l-g]amla tal-[uf u tal- ovarji.
- Twettiq t'e\ami tal-pelvi
- X'qed ikun a``ertat?
Twettiq t'e\ami tal-pelvi
Din l-investigazzjoni mag]mula fi klinika, ma tirrikjedi l-ebda strument spe`jali.
Il-mara te]tie[ tne]]I l-]wejje[ mill-parti t'isfel ta'[isimha, u tilbes [agaga.
Hi timtedd fuq daharha fuq is-sodda tal-e\aminazjoni u tkun mitluba biex tg]olli rkuptejha l'fuq, tpo[[i l'g]erqbejha ma'xulxin u t]alli ri[lejha mistrie]a. It-tabib irid ida]]al \ew[t iswabg]a mlibbsa ngwanta fil-va[ina filwaqt li bl-u\u tal-id l-o]ra j]oss fuq il-parti t'isfel ta\-\aqq minn barra.
Dan l-e\ami bimanwali jippermetti lit-tabib li jistabilixxi impressjoni mill-ewwel tal-qies tal-organi tal-pelvi, il-posizzjoni u l-g]amla kif ukoll li jinnota l-presenza ta' xi g]oqiedi jew u[ie].
{eneralment din il-pro`edura m'hix wa]da li minnha tista tintle]aq djanjosi mmedjata' imma iktar investigazzjoni tal-bidu, li tindika liema aktar investigazzjonijiet o]ra jew kura, jekk ikun hemm, jistg]u ikunu me]tie[a.
X'qed ikun a``ertat?
Figure 1
Skann bil-ultrasound
Awtur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Rivedut l-a]]ar: 24/02/2003
Pro`edura li tista' titwettaq b'\ew[ modi. Mod wie]ed hu billi tintu\a sonda mpo[[ija fuq i\-\aqq - ultrasound skann transabdominali. It-tieni billi tintu\a sonda imda]]la fil-va[ina- ultrasound skann transva[inali. F'dawn i\-\ew[ pro`eduri ra[[i tal-]oss huma w\ati biex jipprodu`u eku mill-organi tal-pelvi, li jirri\ultaw f'apprezzament vi\wali tal-istat tal-organi nterni.
- Twettiq ta'ultrasound skann
- G]an t'ultrasound skann
- Ima[ni miksuba minn din il-pro`edura
Twettiq t'ultrasound skann
Il-mara tne]]I l-]wejje[ mill-parti t'isfel ta'[isimha u tilbes [agaga. Hi timtedd fuq daharha fuq is-sodda tal-e\aminazjoni. Is-sonda tal-ultrasound titpo[[a fil-va[ina jew fuq il-parti ta'ta]t ta\-\aqq. Il-pro`edura hi relattivament mhux invasiva, ming]ajr u[ieg] u tollerata tajjeb. Jekk l-skann jitwettaq minn gewwa l-va[ina il-mara hi mitluba li tg]olli ri[lejha fuq support jew vireg. F'dan it-tip ta' skann jista' jkun hemm xi ftit ta'skonfort asso`jat mall-presenza tas-sonda fil-va[ina.
Figure 2
Figure 3
G]an tal- ultrasound skann
Din il-pro`edura tipprovdi informazzjoni iktar dettaljata dwar l-[uf u l-anatomija tal-pelvi. Il-qies totali tal-[uf, kif ukoll is-saffi ndividwali tal-organu jistg]u ikunu determinati. Il-qies tat-tessut li tiksi l-[ewwieni tal-[uf wa]edha tista' tindika l-presenza ta' abnormalitajiet fi`-`elloli. Abnormalitajiet strutturali tal-[uf b]al polipu, fibrojdi u tumuri jistg]u ukoll ikunu djanjostikati. L-ovarji jistg]u ikunu viswali\\ati u meqjusa u l-presenza ta'`esti jew tumuri determinati. L-avvent ta' din il-pro`edura fisser li n-nisa jistg]u ikunu iktar mist]arr[a fa`ilment u malajr bl-u\u ta'pro`edura relattivament mhux invasiva. Il-ma[[oranza ta' dawn in-nisa ma jirrikjedux aktar investigazzjonijiet. Filwaqt li il-ftit li juru abnormalitajiet spe`ifi`i u jkunu je]tie[u i\jed ivestigazzjonijiet ikunu jistg]u jil]qu dawn a]jar. Hi mi\ura iktar effettiva li telimina l-]tie[a g]an-nisa kollha li jg]addu minn aktar pro`eduri invasivi.
Figure 4 - Transvaginal ultrasound scan of the uterus showing Endometrial echo
Figure 5 - Saline instillation sonohysterography showing an endometrial polyp.
Courtesy of Mr N Amso, University Hospital of Wales, Cardiff
Images obtained from this procedure
Figure 6 - Hysteroscopic view of atrophic Endometrium in a post Menopausal woman
Figure 7 - Hysteroscopic view of fibroid polyp
Figure 8 - Hysteroscopic view showing fleshy polyp on the right lateral uterine wall
Isteroskopija u Raxkament
Awtur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Rivedut l-a]]ar: 24/02/2003
Pro`edura li tippermetti li wie]ed jara' il-kavita tal-[uf bit-tehid ta'kampjun endometrijali.
- Kif issir l'isteroskopija u raxkament
- G]an ta' din il-pro`edura
- Informazzjoni miksuba minn din il-pro`edura
Kif issir l'isteroskopija u raxkament
Din il-pro`edura hi [eneralment imwettqa b]ala 'outpatient' bil-pazjenta tmur g]all-kura fil-klinika [inekolo[ika.
G]alhekk dan it-trattament ma g]andux jie]u iktar minn 10 minuti.
Il-mara tne]]I il-]wejje[ mill-parti t'isfel ta'[isimha, tilbes [agaga u timtedd fuq daharha fuq sodda tal-e\aminazzjoni. Hi tkun mitluba tg]olli ri[lejha [o support jew vireg. Instrument imsejja] spekulum ikun imda]]al fil-va[ina, dan g]alhekk jippermetti l-]itan tal-va[ina li jkun imbewwaq bil-[entilezza sabiex l-g]onq tal-[uf ikun jista' jidher. Anestetiku lokali hu [eneralment injettat fl-g]onq tal-[uf u m]olli li jag]mel effett ([eneralment wara minuta jew tnejn) qabel ma l-pro`edura tkompli. It-tabib l-ewwel jifta] bil-mod l-g]onq tal-[uf bl-u\u ta' dilatur li jippermetti l-isteroskopiju (fig. 6) li jkun imda]]la b'[entilezza mill-g]onq tal-[uf lejn il-kavita tal-[uf . Billi l-]itan tal-[uf huma normalment f'kuntatt ma' xulxin it-tabib jix]et ftit arja jew ta]lita ta'ilma bil-mel](salina) fil-kavita biex jippermetti viswalita ]jar tal-kavita. L-isteroskopiju g]andu bi``a tal-g]ajn li tippermetti lit-tabib li jara l-kavita tal-[uf u jie]u biopsiji e\atti mit-tessuti li jiksu l-[uf minn [ewwa(endometrijum). Jista' jkun ukoll li l-istampi li t-tabib jara tal-[ewwieni tal-kavita tal-[uf ikunu murija fuq monitor u jippermettu lill-mara tara dawn l-imma[ni wkoll. Din il-pro`edura filwaqt li forsi hi l-iktar invasiva mwettqa fil-klini`i tal-'outpatient', g]andha tkun relattivament ming]ajr u[ieg]. Jista' jkun hemm ftit skonfort min]abba l-spekulum fil-va[ina u jista' jkun hemm u[ieg] b]al tal-period meta jew l-g]onq tal-[uf ji[i miftu], jew meta titte]ed il-biopsija. Wara li tintemm il-pro`edura u l-mara tqum minn fuq is-sodda tista' t]oss xi u[ieg] fil-parti tal-ispalla. Dan hu min]abba l-arja li kienet u\ata matul il-pro`edura tinfirex u tasal ta]t id-diaframma, li tista' tipprodu`I u[ieg] referit fl-ispalla. Dan l-e\ami hu perfettament bla ]sara imma xi skonfort momentarju jista' jin]ass, il-mara g]alhekk g]andha mhux biss ti[i av\ata li dan jista' ji[ri imma tkun assigurat mill-[did jekk dan ji[ri.
Figure 9
G]an tal-pro`edura
L-isteroskopija tippermetti li ssir stima dettaljata tal-[uf. Hi pro`edura li' ssegwi investigazzjonijiet ta'grad i\jed baxx b]al e\aminazzjoni bimanwali, te]id ta' kampjun endometrijali jew skann tal-pelvi. Tista' tkun ukoll l-ewwel investigazzjoni li ti[I ordnata b]al f'ka\i ta' tnixxija ta' demm mhux normali mill-va[ina. Dan hu g]aliex l-informazzjoni mi[bura minn din l-investigazzjoni hi aktar dettaljata u akkurata mill-investigazzjonijiet ta' grad iktar baxx.
Informazzjoni miksuba minn din il-pro`edura
|
