• Endometriumbiopsie  (Mw. B. Phipps )
• Cervixuitstrijk  (Mw. B. Phipps )

Auteur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Herziene versie: 21/02/2003

Een 'blinde', d.w.z. een niet onder visuele begeleiding biopsie van de binnenste laag van de uterus.

• Het ondergaan van een endometriumbiopsie
• Het doel van een endometriumbiopsie
• Informatie die verkregen wordt uit deze procedure

Het ondergaan van een endometriumbiopsie

De vrouw dient de kleding van de onderste helft van haar lichaam uit te trekken en ligt op haar rug op de onderzoeksbank. De vrouw zal gevraagd worden haar benen in steunen of beugels te leggen. Een instrument genaamd een speculum wordt in de vagina gebracht, waardoor de vaginawanden zachtjes gespreid worden, zodat de baarmoedermond (cervix) gezien kan worden (zie fig. 1). De pipelle om de biopsie te nemen van de binnenste laag van de baarmoeder (het endometrium) wordt ingebracht in de baarmoeder (uterus) via de cervix. Een klein stukje weefsel wordt dan afgenomen uit de uterus door de pipelle. De pipelle wordt dan verwijderd en het gebiopteerde weefsel in een specimen potje gedaan en opgestuurd naar het laboratorium voor analyse. Na het verwijderen van het speculum is de procedure voltooid.

De procedure kan gepaard gaan met enig ongemak, die natuurlijk verergerd kan worden door de psychologische stress, die geïnduceerd wordt door het moeten ondergaan van een procedure die als lastig gezien kan worden plus de angst over wat er gevonden zou kunnen worden. De beweging van de pipelle door het cervicaalkanaal en het nemen van de biopsie kunnen een menstruatieachtige pijn of kramp induceren. Enig ervaren ongemak gaat snel voorbij na de beëindiging van de procedure.



Figuur 1

Het doel van een endometriumbiopsie

Een endometriumbiopsie is een nuttige aanvulling op een echografie, vooral als de echografie heeft laten zien, dat het endometrium dikker is dan verwacht. De verdikking van het weefsel behoeft classificatie, omdat het een normale response op een hormonale stimulatie of het resultaat van abnormale cellulaire veranderingen kan zijn, waarbij een klein percentage kwaadaardig kan zijn.

Informatie die verkregen wordt uit deze procedure





Figuur 2 - Normale cellen





Figuur 3 - Abnormale cellen

Auteur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Herziene versie: 21/02/2003

Het afnemen van cellen van de baarmoedermond, die daarna naar het laboratorium worden opgestuurd voor een gedetailleerde analyse. Dit onderzoek wordt speciaal gebruikt om kwaadaardige cellen te identificeren, hoewel andere cellulaire afwijkingen en infecties niet zelden gediagnosticeerd worden.

• Het ondergaan van een cervixuitstrijk
• Informatie die verkregen wordt uit deze procedure

Het ondergaan van een cervixuitstrijk

De vrouw dient de kleding van de onderste helft van haar lichaam uit te trekken en ligt op haar rug op de onderzoeksbank. De vrouw wordt gevraagd om haar knieën op te trekken en haar hielen tegen elkaar te plaatsen zodat haar benen ontspannen. Als alternatief afhankelijk van de faciliteiten in de onderzoekskamer kan haar gevraagd worden haar benen in steunen of beugels te leggen. Een instrument genaamd een speculum wordt in de vagina gebracht, waardoor de vaginawanden zachtjes gespreid worden, zodat de baarmoedermond (cervix) gezien kan worden. Cellen uit de cervix worden verwijderd, waarbij gebruik wordt gemaakt van een houten spatel of borsteltje (zie fig 4). Deze cellen worden daarna uitgestreken op een glazen plaatje, waarna fixatievloeistof toegevoegd wordt, voordat het glasplaatje naar het laboratorium wordt gestuurd voor bewerking. De procedure is over het algemeen pijnloos hoewel soms enig ongemak opgemerkt kan worden vanwege het speculum dat in de vagina zit



Figuur 4

NB bij postmenopauzale vrouwen kan deze procedure onaangenamer zijn als gevolg van de algehele achteruitgang van het vaginaweefsel als de oestrogeenspiegels eenmaal laag zijn geworden. Daarom kan de procedure ook enig vaginaal bloedverlies veroorzaken. De procedure kan ook minder succesvol zijn in deze groep vrouwen als gevolg van afwezigheid van oestrogenen, hetgeen resulteert in een afgenomen aantal beschikbare cervicale cellen.

Informatie die verkregen wordt uit deze procedure

Het enige doel van deze procedure is het identificeren van abnormale cellulaire veranderingen, vooral voorstadia van kanker of kanker.



Figuur 5 - Vaginale atrofie

Aan de linkerkant van figuur 5: Premenopauze - vaginale cellen zijn groot en plat met kleine kernen

Aan de rechterkant van figuur 5: Postmenopauzale - vaginale cellen worden dun en droog en lijken samengeklonterd met grote kernen, hetgeen schraalheid & verhoogde kans op vaginale infectie kan veroorzaken