• Onderzoek van het bekken  (Mw. B. Phipps )
• Echografie  (Mw. B. Phipps )
• Hysteroscopie & currettage  (Mw. B. Phipps )

Auteur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Herziene versie: 21/02/2003

Een inwendig onderzoek kan uitgevoerd worden in de onderzoekskamer en heeft als doel om de toestand van de bekkenorganen in eerste instantie vast te stellen d.w.z. de stand, grootte & vorm van de uterus (baarmoeder) & eierstokken.

• Het ondergaan van een onderzoek van het bekken
• Wat wordt onderzocht?

Het ondergaan van een onderzoek van het bekken

Dit onderzoek kan uitgevoerd worden in de polikliniek en er zijn geen speciale instrumenten voor nodig.

De vrouw dient de kleding van de onderste helft van haar lichaam uit te trekken.
Ze ligt op haar rug op de onderzoeksbank en aan haar wordt gevraagd om haar knieën op te trekken en haar hielen tegen elkaar te plaatsen zodat haar benen ontspannen. De arts draagt handschoenen en zal twee vingers in de vagina brengen, terwijl met de andere hand de buitenkant van de onderbuik gevoeld wordt.
Dit bimanuele onderzoek stelt de arts in staat om een eerste indruk te krijgen van de grootte, stand & vorm van de bekkenorganen evenals het opmerken van de aanwezigheid van een zwelling of pijn.

Met deze procedure kan vaak niet onmiddellijk een diagnose gesteld worden, maar dit is meer een eerste onderzoek, dat aangeeft welke verdere onderzoeken/zorg nodig kan zijn.

Wat wordt vastgesteld?



Figuur 1

Auteur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Herziene versie: 21/02/2003

Een procedure welke op twee manieren kan worden uitgevoerd. Een manier is door gebruik te maken van een probe die op de buik wordt geplaatst - abdominale echografie. De tweede is door gebruik te maken van een probe die in de vagina wordt gebracht - vaginale echografie. Bij beide procedures worden geluidsgolven gebruikt om echo's te maken van de bekkenorganen, hetgeen resulteert in een visualisatie van de toestand van de interne organen.

• Het ondergaan van een echografie
• Het doel van een echografie
• Beelden die verkregen worden uit deze procedure

Het ondergaan van een echografie

De vrouw dient de kleding van de onderste helft van haar lichaam uit te trekken. Ze ligt op haar rug op de onderzoeksbank. Als de echografie vaginaal wordt uitgevoerd, zal aan de vrouw gevraagd worden om haar benen in steunen of beugels te leggen. De probe wordt ofwel in de vagina gebracht of op de buikwand gezet. De procedure is relatief niet-invasief, pijnloos en goed verdraagbaar. Bij de vaginale echografie kan er enig ongemak zijn, die verband houdt met de aanwezigheid van de probe in de vagina.



Figuur 2



Figuur 3

Het doel van een echografie

Deze procedure levert meer gedetailleerde informatie over de uterus en anatomie van het bekken. De grootte van de uterus in totaal, evenals van de afzonderlijke lagen van het orgaan kan vastgesteld worden. Een meting van alleen de binnenste laag kan de aanwezigheid van abnormale cellulaire veranderingen indiceren. Structurele afwijkingen van de uterus zoals poliepen, fibromen en tumoren kunnen ook gediagnosticeerd worden. De eierstokken kunnen gevisualiseerd en gemeten worden en de aanwezigheid van cysten of tumoren kan bepaald worden. De komst van deze procedure heeft betekend dat vrouwen eerder & sneller gescreend kunnen worden, doordat gebruik wordt gemaakt van een relatief niet-invasieve procedure. De meerderheid van deze vrouwen zal geen verder onderzoek nodig hebben. Terwijl de enkeling die een specifieke afwijking laat zien en aanvullende onderzoeken nodig heeft daar sneller toegang toe kan krijgen. Het is een kosteneffectieve meting, die de noodzaak voor alle vrouwen om meer invasieve onderzoeken te ondergaan, overbodig maakt.



Figuur 4 - Vaginale echografie van de uterus die een echo laat zien van het endometrium



Figuur 5 - Saline infusion sonohysterography (SIS, watercontrastechografie) waarbij een endometrium poliep getoond wordt.
Geschonken door de heer N Amso, University Hospital of Wales, Cardiff

Beelden die verkregen worden uit deze procedure



Figuur 6 - Hysteroscopisch beeld van atrofisch endometrium bij een postmenopauzale vrouw



Figuur 7 - Hysteroscopisch beeld van een fibroom



Figuur 8 - Hysteroscopisch beeld dat een vleesboom toont op de rechter laterale uterus

Auteur:
B. Phipps
Clinical Nurse Specialist
Herziene versie: 21/02/2003

Een procedure die visualisatie van de holte van de baarmoeder mogelijk maakt en het nemen van een endometriumbiopsie.

• Het ondergaan van hysteroscopie & curettage
• Het doel van deze procedure
• Informatie die verkregen wordt uit deze procedure

Het ondergaan van hysteroscopie & curettage

Deze procedure wordt over het algemeen uitgevoerd op de polikliniek gynaecologie.
Als zodanig is de duur van deze ingreep meestal niet langer dan 10 minuten.

De vrouw dient de kleding van de onderste helft van haar lichaam uit te trekken en ligt op haar rug op de onderzoeksbank. De vrouw zal gevraagd worden haar benen in steunen of beugels te leggen. Een instrument genaamd een speculum wordt in de vagina gebracht, waardoor de vaginawanden zachtjes gespreid worden, zodat de baarmoedermond (cervix) gezien kan worden. Een lokaal anestheticum wordt gewoonlijk daarna in de cervix geïnjecteerd en is (meestal na een of twee minuten) ingewerkt voordat de procedure verder gaat. Ten eerste zal de arts de cervix een beetje openen, waarbij gebruik gemaakt wordt van een dilator om het mogelijk te maken de hysteroscope zachtjes in de baarmoederholte in te brengen (fig 6). Aangezien de wanden van de baarmoeder normaal in contact staan met elkaar, druppelt de arts wat lucht of een zoutoplossing in de holte, zodat visualisatie van de holte plaatsvindt. De hysterscope heeft een oog, waardoor de arts de baarmoederholte kan zien en waarbij een geselecteerde biopsie van de binnenste laag (endometrium) genomen kan worden. Het is ook mogelijk dat de beelden die de arts kan zien van de binnenkant van de baarmoederholte op een monitor worden weergegeven, zodat de vrouw de beelden ook kan zien. Terwijl deze procedure wellicht de meest invasieve is die in de polikliniek uitgevoerd wordt, is deze relatief pijnloos. Enig ongemak kan opgemerkt worden vanwege het speculum, dat in de vagina zit en er kan een menstruatieachtige pijn zijn, als de cervix gedilateerd wordt of als de biopsie wordt afgenomen. Als de procedure voorbij is en de vrouw van de bank af gaat, kan ze pijn voelen in het schoudergebied. Dit is het gevolg van de lucht, die tijdens de procedure gebruikt werd en terechtkomt onder het middenrif. Terwijl dit even niet aangenaam is, is dit volstrekt onschadelijk en dient de vrouw er niet alleen voor gewaarschuwd te worden dat dit gebeurt, maar ook gerustgesteld te worden.



Figuur 9

NB: terwijl het nu de normale praktijk is om deze procedure met een lokaal anestheticum te doen, wordt er ook soms voor de vrouw algehele narcose voor deze procedure gevraagd. Deze stap wordt meestal gereserveerd voor een vrouw, waarbij het inbrengen van de hysterscope technisch moeilijk kan zijn. Dit kan het geval zijn vanwege een eerdere operatie, die de vrouw heeft ondergaan aan dit deel van het lichaam.

Het doel van deze procedure

Een hysteroscopie biedt de mogelijkheid om een gedetailleerd onderzoek van de uterus uit te kunnen voeren. Het is een procedure die kan volgen op eerdere eenvoudigere onderzoeken zoals het bimanuele onderzoek, endometriumbiopsie of echografie van het bekken. Het kan echter het eerste aangevraagde onderzoek zijn zoals in geval van abnormaal vaginaal bloedverlies. Dit komt doordat de informatie die verkregen wordt met dit onderzoek gedetailleerder en nauwkeuriger is dan de eenvoudigere onderzoeken.

Informatie die verkregen wordt uit deze procedure